I don’t think many English readers would care for this book review (even though it’s written in English) so I chose to write this in Filipino.
Tungkol saan ang aklat na ito?
Guide to Empowering The Filipino People aka yellow book ay isang libro na pinapaliwanag ang systema ng barangay mula sa pananaw na: ang isang barangay ay isang kumpletong gobyerno at hindi lamang isang mababa at maliit na parte na walang kapangyarihang pagandahin ang sitwasyon ng buhay ninyo.
Ang librong ito ay parte ng Gising Barangay Movement Inc at dinedetalye nito ang batas para sa mga mamayang walang interest o walang alam sa local na batas katulad ko.
Bakit kailangan nito ng review?
Hindi talaga ako nagdadagdag ng ganitong artikulo na walang kinalaman sa marketing. Maliban dito, aminado naman ako na napabayaan ko na ang blog na ito at hindi naman mataas ang search engine ranking nito para maging isang importanteng review.
Kahit na ganito, pakiramdam ko pa rin na sapat ang rason para kahit papaano maibabala ko ang mga mambabasa na maaring madaanan ang librong ito. Para sa akin kasi kahit hirap ang Pinas mataas pa rin ang isang daang piso (P100) para sa librong ito lalo na dahil malaking parte ng mga taong hihikayatin nito ay mahirap.
Babala?
Upang maintindihan niyo kung saan ako nanggagaling mas maigi magsimula sa umpisa.
Wala akong alam sa batas. Lalo na tungkol sa lokal na batas. Na-tiyempuhan ko lang sa Twitter stream ko na may seminar na pangalan ay “Seminar on People’s Right and Power as a barangay constituent”. Hindi ko pa alam na organisado ito ng Gising Barangay Movement.
Ngayon pagdating ko doon sa seminar, siguro ilan ilan lang kami na walang kinalaman sa barangay. Baka ako nga lang. Hindi ko naman kinilala lahat ng tao doon.
Isang notable na tanong na tinanong sa aming lahat ay kung sino ang nakabasa na ng Local Governance Code. Isa ako sa mga hindi nakabasa at nakaka-intriga yung seminar lalo na sa katulad ko dahil sa pagpapaliwanag ba ng speaker ay para bang malinaw at klaro ang batas kahit maraming corrupt.
Ang pagbenta ng libro:
Pagkatapos ng seminar, unti unting nagtanong na ang mga miyembro kung gusto niyo bang bumili at nung tinanong ko kung meron bang dokumentaryo o rekomendang libro, sabi ng speaker eto yung libro (at itong iisang libro lang ang binanggit niya.)
Ngayon kadalasan para sa akin senyales ito na maaring nanloloko (o kulang ang kaalaman nila) kung tanging libro lang nila ang kaya nilang banggitin. Kahit saan na may nagtitinda simbolo ng paniniwala nila sa produkto nila kung hindi sila takot na ikumpara o iklaripika ang posisyon ng libro nila laban sa iba pang mga libro lalo na kung sa kanila mismo nanggaling ang ibang libro maliban sa binebenta nila.
Kaya lang, tutal wala naman akong alam sa barangay, binili ko na rin ang libro.
Ang unang senyales ng kasinungalingan:
Kasalanan ko rin. Ng tiningan ko yung libro, table of contents lang ang tiningnan ko bago ko binili tapos saka ko na binasa pag-uwi ko.
Pagkatapos ko na basahing ang buong libro, saka ko napuna sa likod ng cover:
Other GBM Publications:
>The Youth For Good Governance (Green book)
>GBM Companion Guide to Organizing (Brown book)
>GBM Syllabus for Empowering the Barangay (Blue Book)
Ni isa sa mga librong ito ay hindi binanggit sa seminar kaya pagbibili ka, hindi mo akalaing mayroon palang ibang libro lalo na dahil mukha naman kayang pagkasyahin ang mga naisulat dito sa isang libro.
Ngayon kung matino naman yung libro, sulit na rin di ba?
Kaya lang:
Unang una kahit manipis yung libro ay marami pa ring mailalagay na detalye sa 99 pages.
Unfortunately one to two pages lang ang mga parteng hindi binanggit sa seminar.
Sa mga ibang seksyon, ang pinakacritical ay ang pagpaliwanag sa mga iba ibang terminolohiya sa loob ng isang barangay. Ang dalawang pinaka-importante ay ang finance lalo na kung ano ang Internal Revenue Allotment (IRA) at kung ano ang Barangay Development Plan (BDP).
Ang problema pinaliwanag na rin ito sa seminar at kahit hindi masama itong i-ulit ng detalye, malaking parte ng linoloob nito ay filler lamang.
Ang tanging linalaman sa loob ng libro na hindi nasakop sa seminar ay sa page 62-63 kung saan nakalahad ang:
Reports, Accountability, Transparency
Transparency and accountability ought to be a serious concern for Barangay Assembly members. It is routinely violated where reporting and posting regulations are not observed. Among the reports and records required of a barangay government are the following:
1. Complete List of Barangay Assembly Members, posted in conspicuous places.
2. Itemized Report of Monthly Collections and Disbursements, prepared within ten (10 days) following the end of the month —- posted for at least two (2) consecutive weeks in prominent places such as the barangay hall, plaza or main street.
3. Accounting Report of all funds and property at the end of the calendar year, made available to Barangay Assembly members.
4. Up-to-date Roster of Inhabitants indicating their name, address, place and date of birth, sex, civil status, citizenship, occupation —- updated from time to time, open for public reference.
5. Up-to-date Catalogue of Ordinances. Everyone is entitled to know the ordinances. Otherwise, no one can comply or help enforce them; those who know can inform those who don’t. Thus, every ordinance should be posted. In fact they should be printed and sent to all households.
(Sec. 394-395, R.A. 7160; Art. 122, 472, Rules and Regulations)
But hardly any barangay bothers with these, let alone copy the Barangay Assembly members. This failure accounts for much of the culture of impunity, of “palusot”. Caught violating an ordinance? Easy, just claim you don’t know it exists and they’ll let you go free!
End Quote End Quote End Quote End Quote End Quote End Quote End Quote End
Kung napapansin niyo, malaking parte kung bakit makakatulong ito ay dahil isa itong check list.
Eto ang kinahinaan ng libro sa kabuohan: lahat ng nakasulat dito ay pwede gawing check list at ang nakakalungkot pa niyan, maliban sa parteng sinulat ko at yung trivia section sa likod ng libro, walang idinagdag ang librong ito sa seminar.
Oo nga may reference ng batas pero tandaan niyo ang mga taong pinapabasa ng GBM. Kung sila yung tipo na magbabasa ng batas di dapat dumiretso na sila sa actual na dokumento sa halip na sayangin ang pero nila sa librong it.
Bagsak!
Kahit gayunpaman, para sa akin, ang pinakapagsubok ng isang materyales katulad ng isang libro ay kung magagamit ng nagbasa ang natutunan niya kahit wala siyang ibang kagamitan maliban lamang kung may binanggit ang libro na kinikailangan.
Dahil wala akong alam sa barangay maliban sa librong ito parang “no brainer” na masusubukan ko talaga kung gaano kahalaga ang impormasyon sa loob ng libro kaya pumunta ako sa barangay namin (for the first time) at nanghumingi ako ng amount ng IRA namin saka yung BDP at dinala at pinakita ko pa yung pahinang qinuote ko sa taas, ang gulo ng sagot sa akin.
Unang una kesa kailangan ko dumiretso sa city hall para alamin ang city budget. Maya maya naman kesa hindi ko kilala yung chairman at hindi rin ako kilala ng chairman. (Isang tao lang kausap ko.)
Kapag tinanung ko naman kung hindi ba open sa publiko yung impormasyon? Sasabihin sa akin na oo nga pero kailangan alam nila kung saan ko gagamitin. Sabi ko impormasyon lang. Personal. Pero ang tatanungin sa akin, impormasyon saan. So much for being open for public reference.
Sa bandang hulihan medyo luminaw. Kailangan ko lang ng id. Payag na ako pero nagkamali ako dahil dapat pala kinuha ko kaagad yung id ko tapos yun na. Kaya lang kinain ako ng hindi pagkaintindi at humingi pa ako ng kaliripikasyon kung bakit bukas naman sa publiko pero parang sarado. Hayun! Wala na… napunta ang usapan sa issue ng census na wala naman akong alam at tapos sinundan pa ng sa Assembly lang binibigay yung impormasyon. Ng tinanong ko kung bakit pagsumama ako sa Assembly ibig sabihin pwede ko ng kunin yung mga hinihingi (hindi ba pareho pa rin ang impormasyon?) ang interpretasyon ko sa sagot ay kapag nasa Assembly ako kilala na ako dahil “marami” kami. Kaya hindi ko maintindihan dahil ano kinalaman ng Assembly sa pagkilala sa chairman? Sa bandang huli, sabi ko kung ganito lang karami ang tatalunan para makakuha ng simpleng impormasyon di bale na lang.
Hindi ko sinasabing tama o mali yung chairman dahil hindi ko alam yung batas. Ano nga ba ang karapatan ko na sabihing magulo eh maliban sa hindi ako magaling magtanong ay pumunta lamang ako doon para humingi at hindi mag-diskusyon dahil akala ko simple lang dahil ito ang larawan nakuha ko sa libro at sa seminar.
Sa bandang huli:
Hindi ko nais na siraan ang GBM. Napakapiranggot at malaking tsansa na tl;dr ito para sa maraming tao. Ang problema ko lang: nasaan ang mga babalang ganito sa libro? Nasa GBM’s Companion Guide to Organizing ba atbp. mga libro na hindi agad agad na binulgar ng GBM?! Buti kung hindi panghihikayat ang tema ng grupo. Pero dahil nga kailangan nating magising, napakritikal na hindi kulang kulang ang mga materyales na hihikayat sa atin. Oo, bihira na may kasing bobo ko na pupunta sa ganitong seminar, bibili ng libro at ng hindi nag-iisip ay simpleng tatalon ng hindi humihingi ng klaripikasyon kung paano hihingin ang impormasyon na ito pero para sa akin hindi simbolo ng libro na nagdadala ng liwanag ang isang librong ipapahiya ka.
Sa rami rami ng corruption ngayon, kulang na kulang ang “basic” na libro. Para lumagpak ang impormasyon binigay ng librong ito kahit simpleng inquiry lang - ito ang patunay na mas susuliitin niyo na humingi ng diretsong tulong sa kahit anumang grupo kahit ang GBM. Baka mas marami pa kayong malaman pero itong librong it? Huwag niyo na ikonsiderang bilhin kahit hindi niyo alam ang linalaman. Bababa lang ang interest niyo na bigyan pansin ang gobyerno.
Sa kabandang hulihan, tama nga ang nagsulat ng librong ito. Isa ngang corporation ang barangay. Hindi lang kami nagsasang-ayon sa ganda na dadalhin ng isang corporation. Para sa kanya, ang corporation ay susi upang lutasin ang corruption ng barangay. Ikanga ang matinong barangay ay isang matinong corporation.
Para sa akin, corporation nga ang barangay kaya corrupt ito. Ang corporation ay naninira o nagpapatay ng individual sa loob ito. Ito ay parang cancer at hindi pangontra sa cancer. Kahit sa mga matitinong corporation, maraming tatalunin at madalas hindi ipapaliwanag ng malinaw sa sinumang nasa ibaba. Isa itong hawla na sa halip na pondo ang gagamiting pang-aalipin ay suweldo. Sa halip na pag-eeksperimento at pag-eedukado ng tao, ito ay kunwari lamang humahanap ng innovasyon at maraming imbento nito ay kopya at ang interpretasyon nito ng edukasyon ay ang buwan buwan o taon taon na basta basta pagtulak sa mga empleyado nito upang sumali ng seminar, arbitrary training program o consultation.
Kahit ganito ang reaksyon ko sa librong ito, nais kong iklaripika na wala akong hawak na galit sa mga miyembro ng GBM. Sa katapusan ng araw, lampas triple maari ang nagagawa nilang tulong at lampas triple ang pag-upo upo ko lang habang naghihirap ang bansa natin. Hindi ko lang kayang hindi subukang magsulat ng babala. Para sa akin, sobra ng pagod ang mga Pilipino kahit na yung mga hindi interesado sa pulitika at hindi na nila kailangan ma-disenganyo pa at umasa sa isang pilay na bibliya na hindi kayang linisin ang pinutang inang bayan natin.
